Зейнетақы жинақтарымыздың жағдайы қандай?

Сұрақты риторикалық деп айтуға келмейді. Әсіресе, COVID-19 короновирусына, валюта курсының, мұнай бағасының құбылуы және басқа да факторларға байланысты қаржы нарығында орын алған тұрақсыздық инвестициялық табыстың өзгеруіне әкеп соққан, карантин режиміне орай табысынан айырылу бойынша 42 500 теңге мөлшеріндегі мемлекеттік жәрдемақы алу мәселесі қайнап тұрған тұста, тіпті  бұл қаржы «БЖЗҚ-дан алынып жатыр екен» деген де пікірлер тарап кетті. Сәуір айының соңында «БЖЗҚ» АҚ-ның Басқарма Төрағасы Жанат Құрманов жағдайды түсіндіру мақсатында БАҚ-та сұхбат берді.   

Бүгін біз оқырмандардың назарын азаматтарымыздың зейнетақы жинақтарына қатысты ең маңызды мәселелерге аударғымыз келеді.

Біріншіден: зейнетақы жинақтары – салымшының меншігі, оның сақталуына мемлекет кепілдік береді. Оған салымшының еркінен тыс ешкім билік жүргізе алмайды, яғни үшінші тұлғаларға немесе мақсатқа сай келмейтін басқа да төлемдер жасай алмайды.

Екіншіден: жинақтар үздіксіз инвестицияланады, яғни олар «тұрған жоқ», салымшыға «жұмыс істеуде». ҚР Ұлттық Банкі зейнетақы активтерін инвестициялайды. Инвестициялаудың басты қағидаты - бұл олардың сақталуы, яғни қандай да бір себептермен оларды жоғалту тәуекелін азайту. Зейнетақы жинақтары тұрақты пайда әкеліп, қамсыз қарттықты қамтамасыз ету үшін көбейіп отыруы тиіс.

Үшіншіден: барлық зейнетақы жинақтарының басым бөлігі әрбір салымшының шотына күнделікті есептелетін инвестициялық табыстан тұрады және кез келген салымшы БЖЗҚ ұялы қосымшасы немесе БЖЗҚ сайтындағы өзінің жеке кабинеті арқылы өз жинақтарын «24/7» режимінде бақылай алады.

Енді осының бәріне толығырақ тоқталып өтсек.

Салымшылардың зейнетақы активтері жан-жақты бақылауда және олардың сақталуына мемлекет кепілдік береді. Бұл біздің азаматтарымыздың қарттыққа жинаған ақшасы. Оны тек заңмен белгіленген шарттарда ғана алуға болады.

Барлық мемлекеттік жәрдемақылар мемлекет бюджетінен немесе Үкіметтің бюджеттен тыс қорларынан төленеді, ал БЖЗҚ-дағы қаражатқа олардың қатысы жоқ. Бұл салымшылардың жеке ақшасы.

«БЖЗҚ» акционерлік қоғамының өзі зейнетақы жинақтары мен төлемдерін жинау, өңдеу, есепке алу және есептеу, халыққа зейнетақы қызметтерін көрсету жөніндегі уәкілетті оператор болып табылады. Ал зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды Ұлттық банк жүзеге асырады.

Зейнетақы активтері түрлі қаржы құралдарына зейнетақы жинақтарының инфляциядан сақталуын және табыс мөлшерінің инфляциядан жоғары болуын қамтамасыз ету мақсатында инвестицияланады.

Инвестициялау үшін қаржы құралдарын таңдау кезінде Ұлттық банк тәуекел-табыстылық қатынасындағы ең жоғары теңгерімділікке ұмтылады. Егер қаржы нарығындағы жағдай өзгерсе және жекелеген инвестициялық құралдар бойынша табыстылық төмендесе, онда бұл басқа құралдар бойынша табыстылықпен өтеледі.

Әрбір салымшының БЖЗҚ-да жеке зейнетақы шоты (ЖЗШ) бар, оғанбарлық келіп түсетін зейнетақы жарналары, сондай-ақ заңнамада белгіленген комиссиялық сыйақы шегерілгенде алынған инвестициялық табысы есепке алынады. Комиссиялық сыйақы 2020 жылы алынған инвестициялық табыстың 2,0 пайызын және зейнетақы активтерінің айына 0,011 пайызын құрайды. Бұл заңда белгіленген нормалардан тиісінше 3,7 есе және 2,3 есе төмен.

Зейнетақы жинақтары Қазақстан ішінде де, халықаралық нарықтарда да, әртүрлі елдердің активтері мен валюталарына инвестицияланғанына қарамастан БЖЗҚ әр күннің қорытындысы бойынша азаматтардың жинақтарын қайта бағалауды жүзеге асырады. Инвестициялық кіріс салымшыға күн сайын есептеледі және әр күннің қорытындысын күнделікті көріп отыруға болады. Тіпті адам БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін алып жүрген болса да, оның жинақтарына инвестициялық кірістің есептелуі жалғаса береді. Ол әрбір салымшының жинақ сомасына және салымшылардың ақшалары инвестицияланған қаржы құралдарының кірістілігіне байланысты. Басқаша айтқанда, инвестициялық табыс күн сайын салымшылардың шоттарына олардың жинақтарына сай бөлінеді.

            Инвестициялық табысты есептеу қалай жүргізіледі? Алдымен БЖЗҚ әр күнге есептейтін зейнетақы активтерінің шартты бірлігінің (ШБ) ағымдағы құнына байланысты болатындығынан бастайық. Әр салымшының жеке зейнетақы жинақтары теңгемен және ШБ санымен есептеледі.

Салымшының ЖЗШ-сындағы ШБ саны оның шотына зейнетақы жарналары аударылған сайын түскен жарна сомасын ШБ-ның ағымдағы құнына бөлу жолымен есептеледі. Нақты мысалмен қарастырайық. Мәселен, Сіздің ЖЗШ-ға 10 000 теңге зейнетақы жарнасы келіп түсті делік. ШБ құны 2020 жылдың 01 наурызында, мысалы 806,3948806 деп алсақ, сіздің ЖЗШ-ға есептелетін ШБ саны 10 000 теңге / 806,3948806= 12,4008724 құрайды.

Зейнетақы жинақтарын басқа күнге, мысалы, 2020 жылдың 01 мамырына алынған инвестициялық табысты ескере отырып есептейтін болсақ, шартты белгінің ағымдағы жаңа құны есептелетін болады, мысалы, 835,2253117. Сіздің ЖЗШ-ға есептелген ШБ саны ағымдағы жаңа құны бойынша мынадай сипатта қайта бағалануы тиіс: 12,4008724 * 835,2253117 = 10 357,52 теңге.

Осылайша, Сіздің зейнетақы жинағыңыз 2020 жылдың 01 мамырында 10 357,52 теңгені құрады, бұл ретте біз мысалға алып отырған зейнетақы жинағы 10 000 теңге мөлшеріндегі зейнетақы жарнасынан және 357,52 теңге инвестициялық табыстан тұрады. Жинақтардың ұлғаюы ШБ құнының өсуінен көрініс тапқан инвестициялық табыстың есептелуіне байланысты.

ШБ құны БЖЗҚ-ның www.enpf.kz сайтындағы басты бетте күн сайын жаңартылып отырады

Осылайша, әр салымшының зейнетақы жинақтарының мөлшері зейнетақы жарналары мен инвестициялық табысқа, сондай-ақ жарналардың уақытылы және тұрақты кезеңділікпен түсуіне тәуелді. Сондықтан ЖЗШ-ға жарналардың тұрақты және толық көлемде түсуі маңызды.

Инвестициялық қызмет нәтижесінде және шетел валюталары бағамдарының құбылмалылығы, қаржы құралдарының нарықтық құнының өзгеруі салдарынан есептелген инвестициялық кіріс мөлшері күн сайын өзгеруі мүмкін. Сол үшін де инвестициялық басқаруды инвестиция салынғаннан кейін ұзақ мерзім (кемінде бір жыл) өткізіп барып және ұзақ мерзімді перспективада бағалаған жөн.

Мәселен, өткен 2019 жылы БЖЗҚ салымшыларының жеке зейнетақы шоттарына есептелген таза инвестициялық кіріс 641,8 млрд теңге, табыстылық 6,57%, ал инфляция 5,4% болды. Осылайша зейнетақы активтерінің таза  кірістілігі оң (инфляциядан жоғары) нәтиже берді.

2020 жылдың басынан бастап 01 мамырдағы жағдай бойынша салымшылардың жеке зейнетақы шоттарына 536 млрд теңгеден астам инвестициялық табыс есептелді, бұл өткен жылдың осы кезеңімен (154,9 млрд. теңге) салыстырғанда  381,1 млрд теңгеге артық. Бұл инвестициялық кірістің белгіленбеген шама екендігінің дәлелі, ол қаржы құралдарының құнына және жалпы қаржы нарығындағы жағдайға тәуелді.   

Зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңда Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы мiндеттi зейнетақы жарналарының, мiндеттi кәсіптік зейнетақы жарналарының, алушы зейнетақы төлемдеріне құқықты алған кездегі инфляция деңгейiн ескере отырып, жарналардың нақты енгiзiлген мөлшерiнде сақталуына мемлекеттік кепiлдiк көзделген. Зейнетақы жинақтарының мөлшері жарналар сомасы, олардың түсу тұрақтылығы мен инвестициялық табысқа байланысты.

Міне, осындай қарапайым экономика мен математика, оны түсінген әрбір салымшы өз жинағының қалай ұлғаятынын, онымен не болып жатқанын және төлемдердің мақсатқа сай дұрыс жүзеге асырылуын еш қиындықсыз бақылай алады.

Бүгінгі күннің сандық көрсеткіштерімен, айлар мен жылдар бойынша жеке-жеке, зейнетақы активтерін инвестициялық басқару жөніндегі ақпаратпен, сондай-ақ қаржы құралдары бөлінісіндегі инвестициялық портфельдің құрылымы туралы деректермен Сіз ай сайын Қордың сайтындағы «Көрсеткіштер» - «Инвестициялық қызмет» бөлімінде төмендегі шағын бөлімдерден таныса аласыз:

          -«Инвестициялық қызметке шолу» https://www.enpf.kz/ru/indicators/invest/review.php

           -  «Зейнетақы активтерінің инвестициялық портфелі құрылымы»

https://www.enpf.kz/ru/indicators/invest/structure.php

 

 

 

 

 

 

 

Что происходит с нашими пенсионными накоплениями?

 

Вопрос не риторический. Особенно в свете последних событий, когда возросшая нестабильность на финансовых рынках, связанная с коронавирусом COVID-19, изменением курса валют, цен на нефть и другими факторами, сказалась на изменении инвестиционного дохода, когда кипели страсти вокруг выплат государственных пособий по потере дохода в связи с карантином в размере 42 500 тенге, высказывалось даже мнение о том, что эти деньги взяты из ЕНПФ. С разъяснением ситуации в конце апреля выступил в СМИ председатель правления АО «ЕНПФ» Жанат Курманов.

Сегодня мы хотим акцентировать внимание читателей на наиболее важных моментах, касающихся пенсионных накоплений наших граждан.

Первое: пенсионные накопления – это собственность вкладчика, и ее сохранность гарантирована государством. Никто не может ими распорядиться без волеизъявления вкладчика, выплатить третьим лицам или не по назначению.

Второе: накопления непрерывно инвестируются, т.е. не «лежат», а «работают» на вкладчика. Национальный банк РК инвестирует пенсионные активы. Главный принцип инвестирования – это их сохранность, т.е. минимизация рисков их потери по любым причинам. Пенсионные сбережения должны прирастать, чтобы приносить стабильную прибыль и обеспечить безбедную старость.

Третье: все большую часть всех пенсионных накоплений составляет инвестиционный доход, начисляемый на счет каждого вкладчика ежедневно, и любой вкладчик может «24/7» проконтролировать свои накопления через мобильное приложение ЕНПФ или свой личный кабинет на сайте ЕНПФ.

 

Теперь обо всем этом подробнее.

Пенсионные активы вкладчиков находятся под всесторонним контролем, и их сохранность гарантирована государством. Это деньги наших граждан, отложенные на старость, получить которые можно только при установленных законом условиях.

Все государственные пособия выплачиваются из бюджета государства или внебюджетных фондов Правительства, а средства в ЕНПФ к таковым не относятся. Это личные деньги вкладчиков.

Само акционерное общество «ЕНПФ» является уполномоченным оператором по сбору, обработке, учету и расчетам пенсионных накоплений и выплат, оказанию населению пенсионных услуг, а инвестиционное управление пенсионными активами осуществляет Национальный Банк.

Инвестирование пенсионных активов происходит в различные финансовые инструменты с целью сохранности пенсионных накоплений от инфляции и обеспечения дохода выше инфляции.

При выборе финансовых инструментов для инвестирования Национальный Банк стремится к максимальному балансу в соотношении риск-доходность. Если ситуация на финансовых рынках изменяется и доходность по отдельным инвестиционным инструментам снижается, то это компенсируется доходностью по другим инструментам.

Каждый вкладчик имеет индивидуальный пенсионный счет (ИПС) в ЕНПФ, на котором учитываются все его поступающие пенсионных взносы, а также полученный инвестиционный доход за минусом установленного законодательством комиссионного вознаграждения. Комиссионное вознаграждение в 2020 году составляет 2,0 процента от полученного инвестиционного дохода и 0,011 процентов в месяц от пенсионных активов. Это в 3,7 раз и в 2,3 раза соответственно ниже установленных законом норм.

Несмотря на то, что пенсионные накопления инвестируются как внутри Казахстана, так и на международных рынках, в активы и валюты разных стран, по итогам каждого дня ЕНПФ осуществляет переоценку накоплений граждан. Инвестиционный доход начисляется вкладчику ежедневно и доступен ему по итогам каждого дня. Даже если человек уже получает пенсионные выплаты из ЕНПФ, на его накопления продолжает начисляться инвестиционный доход. Он зависит от суммы накоплений каждого вкладчика и доходности финансовых инструментов, в которые инвестированы деньги вкладчиков. Другими словами, инвестиционный доход ежедневно распределяется на счета вкладчиков пропорционально их накоплениям.

Посмотрим наглядно, в цифрах, как происходит расчет инвестиционного дохода. Начнем с того, что зависит он от текущей стоимости условной единицы пенсионных активов (УЕ), рассчитываемой ЕНПФ на каждый день. Сами индивидуальные пенсионные накопления каждого вкладчика учитываются в тенге и в количестве УЕ.

Количество УЕ на ИПС вкладчика рассчитывается при каждом поступлении его пенсионных взносов путем деления суммы поступившего взноса на текущую стоимость УЕ. Рассмотрим на конкретном примере. Предположим, на Ваш ИПС поступил пенсионный взнос 10 000 тенге. При стоимости УЕ, к примеру, на 01 марта 2020 года – 806,3948806, количество УЕ, которое будет зачислено на Ваш ИПС, составит 10 000 тенге / 806,3948806= 12,4008724.

При расчете пенсионных накоплений на иную дату, к примеру, на 01 мая 2020 года с учетом полученного инвестиционного дохода, учитывается новая текущая стоимость УЕ, например, 835,2253117. Количество УЕ, которые были зачислены на Ваш ИПС, подлежит переоценке по новой текущей стоимости УЕ следующим образом: 12,4008724 * 835,2253117 = 10 357,52 тенге.

Таким образом, Ваши пенсионные накопления на 01 мая 2020 года составят 10 357,52 тенге, при этом пенсионные накопления в данном примере состоят из суммы взноса – 10 000 тенге и инвестиционного дохода – 357,52 тенге. Увеличение накоплений связано с начислением инвестиционного дохода, которое нашло отражение в увеличении стоимости УЕ.

Стоимость УЕ ежедневно обновляется на главной странице сайта ЕНПФ

Таким образом, размер пенсионных накоплений каждого вкладчика зависит от суммы взносов и инвестиционного дохода, а также от своевременности и периодичности поступления взносов. Поэтому важно, чтобы взносы на ИПС поступали регулярно и в полном объеме.

В результате инвестиционной деятельности и вследствие волатильности курсов иностранных валют, изменения рыночной стоимости финансовых инструментов размер начисленного инвестиционного дохода может ежедневно изменяться. Поэтому оценку инвестиционного управления правильнее давать за длительный период инвестиций (не менее года) и в долгосрочной перспективе.

К примеру, за прошлый 2019 год чистый инвестиционный доход, начисленный на ИПС вкладчиков ЕНПФ составил 641,8 млрд тенге, доходность составила 6,57% при инфляции 5,4%. Таким образом, реальная (выше инфляции) доходность пенсионных активов является положительной.

С начала 2020 года по состоянию на 01 мая было начислено на ИПС вкладчиков уже более 536 млрд тенге инвестиционного дохода, что на 381,1 млрд тенге больше в сравнении с аналогичным периодом прошлого года (154,9 млрд тенге). Это свидетельствует о том, что инвестиционный доход – величина не фиксированная, зависящая от стоимости финансовых инструментов и ситуации на финансовом рынке в целом.

Законом о пенсионном обеспечении предусмотрена государственная гарантия сохранности накоплений, в размере фактически внесенных обязательных пенсионных взносов и обязательных профессиональных пенсионных взносов, с учетом уровня инфляции на момент получения вкладчиком права на пенсионные выплаты. Размер пенсионных накоплений зависит от суммы взносов, периодичности их поступления и инвестиционного дохода.

Вот такая несложная экономика и математика, поняв которую, каждый вкладчик сможет разобраться как растут его сбережения, проконтролировать, что с ними происходит и не выплачены ли они не по назначению.

Более подробно ознакомиться с цифрами на сегодняшний день, по месяцам и годам отдельно, с информацией по инвестиционному управлению пенсионными активами, а также с данными о структуре инвестиционного портфеля в разрезе финансовых инструментов, Вы можете ежемесячно на сайте Фонда в разделе «Показатели» - «Инвестиционная деятельность» в следующих подразделах:

- «Обзор инвестиционной деятельности» https://www.enpf.kz/ru/indicators/invest/review.php  

- «Структура инвестиционного портфеля пенсионных активов»

https://www.enpf.kz/ru/indicators/invest/structure.php  

Құрылыс туралы заң

Апаттық тұрғын үйлерді бұзу жоспары

Тәуелсіздіктің 25 жыл

Call-center

Президент жолдауы

Mемлекеттік сатып алу

"Нұрлы жер" тұрғын үй құрылысы бағдарламасы

Байланыстар

+7 (7172) 32-01-58

Мекен-жайы

010000, Нур-Султан қаласы,

"Сарыарқа" ауданы, Сейфуллин көшесі, 30

© 2019 Официальный сайт ГУ «Управление строительства и жилищной политики города Нур-Султан»
Яндекс.Метрика